Veelgestelde vragen en antwoorden
Heb je na het lezen van deze website nog vragen over het programma Knooppuntontwikkeling?
Hieronder bundelen we de meest gestelde vragen van lokale besturen, partners en andere geïnteresseerden.
Over het programma
Wat is het programma Knooppuntontwikkeling?
Met het programma Knooppuntontwikkeling ondersteunt de provincie Vlaams-Brabant lokale besturen en partners bij het versterken van stationsomgevingen en andere strategische knooppunten. Het programma bouwt voort op meer dan twintig jaar ervaring en geeft mee uitvoering aand e ambities van het Beleidsplan Ruimte Vlaams-Brabant.
Meer weten? Lees ook:
- Wat is knooppuntontwikkeling?
- Hoe werken we aan knooppuntontwikkeling?
Wat is een knooppunt binnen dit programma?
Binnen het programma beschouwen we een knooppunt als een concentratie van woningen, voorzieningen en activiteiten die optimaal bereikbaar is met het openbaar vervoer en de fiets. Vandaag ligt de focus in de eerste plaats op stationsomgevingen, maar ook locaties met potentieel voor duurzame bereikbaarheid kunnen op termijn een rol spelen binnen het programma.
Knooppunten zijn belangrijke plekken binnen het ruimtelijk en mobiliteitsnetwerk. Ze bieden kansen om wonen, werken, voorzieningen en duurzame mobiliteit beter op elkaar af te stemmen.
Waarom investeert de provincie in knooppuntontwikkeling?
Vlaams-Brabant staat voor belangrijke uitdagingen op vlak van ruimtegebruik, mobiliteit en leefkwaliteit. De bevolking groeit, de vraag naar woningen en voorzieningen neemt toe en onze beschikbare ruimte is beperkt.
Door ontwikkelingen te concentreren op goed bereikbare locaties wil de provincie duurzame mobiliteit stimuleren. Knooppuntontwikkeling vormt hierbij een belangrijke ruimtelijke strategie binnen het Beleidsplan Ruimte Vlaams-Brabant ter vrijwaring van de open ruimte en ter ondersteuning van kernversterking.
Wat is het verschil tussen stationsontwikkeling en knooppuntontwikkeling?
Stationsontwikkeling richt op de directe omgeving van een station. Denk hierbij aan het stationsplein, de overstapskwaliteit, de inrichting van het openbaar domein en de toegankelijkheid.
Knooppuntontwikkeling kijkt ruimter. Bij knooppuntontwikkeling wordt een ruimtelijke visie opgemaakt voor een ruimer gebied rondom het station, waarbij gezocht wordt hoe wonen, werken, voorzieningen, mobiliteit en open ruimte zich verhouden tot het station en zijn omgeving. Een stationsomgeving maakt hierbij dus deel uit van een groter geheel.
Prioriteiten en selectie
Hoe bepaalt de provincie waar ze actief wordt? Welke stations of knooppunten komen in aanmerking voor ondersteuning?
Niet alle noodzakelijke knooppuntprojecten kunnen tegelijk worden opgestart. Daarom werkt de provincie met een objectief afwegingskader en een multicriteria-analyse voor alle stations in Vlaams-Brabant.
Bij de analyse wordt rekening gehouden met:
- het aantal inwoners binnen fietsafstand van het station;
- het aantal arbeidsplaatsen binnen wandelafstand;
- het aantal bezoekers en voorzieningen in de omgeving;
- het aantal reizigers dat vandaag gebruik maakt van het station.
Deze criteria brengen zowel de functie van het station binnen het mobiliteitsnetwerk als de kenmerken van de omgeving in beeld.
In het basisscenario komt de top 20 stations in aanmerking voor een traject in de periode 2026-2031. Een kaart met deze 20 stations vind je hieronder.
Figuur: Overzichtskaart top 20 stations die in aanmerking komen voor een traject in de periode 2026-2031
Meer weten? Lees ook: Waar gaan we aan de slag?
Waarom werden net deze criteria gekozen in de multicriteria-analyse?
De provincie wil een evenwichtige beoordeling maken van zowel het huidige gebruik van een station als het ontwikkelingspotentieel van de omgeving. Daarom combineert de analyse vier criteria: inwoners, arbeidsplaatsen, bezoekers en reizigersaantallen.
Samen geven deze indicatoren inzicht in zowel de gebruiksintensiteit van een stationsomgeving als de huidige rol die het station vandaag al speelt binnen het vervoersnetwerk.
Waarom houdt de provincie rekening met zowel knoopwaarde als plaatswaarde?
Knooppuntontwikkeling vertrekt vanuit de gedachte dat bereikbaarheid en ruimtelijke ontwikkeling elkaar beïnvloeden. Een locatie ontleent haar waarde enerzijds aan haar positie binnen het vervoersnetwerk (knoopwaarde) en anderzijds aan de functies en voorzieningen die er aanwezig zijn (plaatswaarde).
In een goed functionerend knooppunt is er een evenwicht tussen beide. Het programma wil daarom bijdragen aan een betere balans tussen bereikbaarheid, voorzieningen, gebruiksintensiteit en beleving.
Kan de prioriteitenlijst wijzigen?
De prioriteitenlijst is een instrument en geen eindtoestand. De provincie evalueert regelmatig de voortgang van het programma, de beschikbare middelen en de interesse van lokale besturen en partners. Daardoor kunnen prioriteiten in de look van het programma verschuiven en mogelijk ook andere knooppuntprojecten worden opgestart.
Waarom focust het programma vandaag vooral op stationsomgevingen?
Stations zijn belangrijke openbaarvervoerknooppunten in Vlaams-Brabant. Ze combineren een hoge bereikbaarheid met een groot potentieel voor wonen, werken, voorzieningen en recreatie. Daarom vormen de 65 stations het vertrekpunt van de provinciale prioritering.
Tegelijk houdt de provincie ook rekening met andere locaties die op termijn kunnen uitgroeien tot sterke knooppunten, zoals bijvoorbeeld haltes van hoogwaardig openbaar vervoer.
Ondersteuning voor lokale besturen en partners
Komt elke gemeente in aanmerking voor ondersteuning?
Meer snel.
Welke ondersteuning biedt de provincie?
Meer snel.
Welke rol spelen NMBS, Infrabel en andere partners?
Meer snel.
Moet mijn gemeente zelf middelen voorzien?
Meer snel.
Wat als er al een masterplan of visie bestaat?
Meer snel.
Van plan naar realisatie
Wat levert een knooppuntproject op?
Meer snel.
Wat gebeurt er na de planvorming
Meer snel.
Ondersteunt de provincie ook de uitvoering van projecten?
Meer snel.
Meer informatie
Waar vind ik het volledige programma Knooppuntontwikkeling?
Meer snel.
Staat je vraag er niet tussen?
Meer snel.